bespreking Tröst
Alles, behalve een grafstemming
Een biertje en een goed gesprek zijn in elk cafe te krijgen. Maar over de dood maak je niet snel een babbeltje aan de bar. Tenzij je bij café TrösT bent, want daar wordt juist wel over doodgaan, verlies en eenzaamheid gepraat. Eén keer in de twee maanden kunnen lotgenoten samenkomen om in dit rouwcafé te praten en ervaringen uit te wisselen. En al doet de naam misschien anders vermoeden, er hangt alles behalve een grafstemming.
“Het is absoluut niet alleen maar kommer en kwel” vertelt trouwe bezoeker Henk die in december zijn vrouw verloor. “Ik ben nu bij alle twee de cafés geweest en het is vooral sociaal samenzijn, een beetje afleiding op de zondag. Ik heb bijvoorbeeld heel fijn kunnen praten met een man die ook zijn vrouw was verloren.” De organisatie houdt het ontspannen, en dat is iets wat de 63-jarige weduwnaar erg kan waarderen. “Je kan gewoon een beetje heen en weer lopen en er wordt gelukkig een beetje luchtigheid aan gegeven. Anders wordt het ook maar zo’n doodgravers bijeenkomst” grapt hij.
Poezie en lange zondagen
Deze luchtigheid houdt bijvoorbeeld in dat tijdens het café in de gezellige foyer van het Barthelomeus Gasthuis niet wordt vastgehouden aan een speciaal programma. Er is een startactiviteit, muziek, drinken en als het mooi weer is gaan de deuren naar het terras open. “De afgelopen keer zijn we de middag begonnen met een opsta-spelletje” vertelt een van de
initiatiefnemers Hiske Alting van uitvaartonderneming Alting & Partners. “We vragen bijvoorbeeld wie jonger dan vijftig jaar is, wie komt voor emotionele ondersteuning of wie recent iemand verloren heeft. Je moet opstaan als dat wat gezegd wordt op jou van toepassing is. Zo ziet iedereen gelijk wie in hetzelfde schuitje zit,” legt ze uit. Deze manier van kennismaken was voor Henk erg prettig. “Ik heb niet eerder iemand verloren die zó dicht bij me staat en je komt toch naar zo’n middag omdat je wil kijken hoe anderen er mee omgaan. Op deze manier leer je iedereen in een notendop kennen.”
Veertig personen kwamen af op de eerste editie in januari. Onder leiding van dichter Ingmar Heytze werden de cafégangers aangemoedigd een gedicht te schrijven. Een vrouw schreef heel treffend over het verschil tussen de zondag en de maandag en dat is ook een reden waarom onder andere uitvaartonderneming Alting & partners en Humanitas Utrecht besloten om het rouwcafé te starten. “Wij kregen veel de vraag van nabestaanden wat ze nu met hun lange zondagen moesten”, vertelt Altings collega Petra Brandenburg over het ontstaan van het Café TrösT. “Je gaat namelijk niet zogenaamd ‘lekker’ fietsen of van het weer genieten.” Renee Lommen van Humanitas valt haar bij: “Na de lotgenotengroep en huisbezoeken houdt het wel op wat betreft nazorg, maar er is vaak nog wel die behoefte aan verder contact met mensen die hetzelfde hebben meegemaakt.”
Na het café ook naar film of strand
Het grote verschil tussen een lotgenotengroep en rouwcafé TrösT is dat het heel toegankelijk is. Je hoeft je niet van tevoren aan te melden en je kan zo vaak of zo weinig komen als je zelf wilt. De 64-jarige weduwe Marielle Fransz is nu één keer geweest en zeker van plan om vaker te komen. “Ik ben het niet gewend om deze gevoelens van rouw naar de buitenwereld te tonen,
maar de sfeer in het rouwcafé was zo vertrouwd en vriendelijk. Alsof ik er al eerder was geweest.” Anderhalf jaar geleden verloor Fransz haar man, nadat ze 28 jaar samen waren geweest. “Hoe vinden anderen het om plotseling weer alleen te eten bijvoorbeeld? Daar heb ik het met een paar andere vrouwen over gehad. Na afloop zijn we zelfs nog even blijven hangen en hebben we een hapje gegeten.” Treurig was de middag volgens haar absoluut niet. “Ondanks het verdriet heb ik toch kunnen lachen en voelde ik me vrolijk. Met een paar dames ga ik zeker nog een keer afspraken om naar de film of het strand te gaan bijvoorbeeld. Ik heb er een paar vriendinnen bij.”
Met twee geslaagde edities achter de rug ziet Hiske Alting de toekomst rooskleurig in. “Voorlopig staan alleen de data in de 2011 vast, maar wie weet dat we er volgend jaar ook mee door gaan.” Met respectievelijk 40 en 23 personen die in januari en maart aanwezig waren hoeft ze niet te klagen, maar toch zou het aantal mannen wel iets omhoog kunnen. “Vrouwen en mannen rouwen natuurlijk op een hele andere manier. Maar wij mikken in principe op alle soorten mensen. Jong, oud, man, vrouw en religieus of niet, iedereen is welkom.”
Rouwcafé TrösT is een initiatief van Humanitas, De Academie Het Nut Voorbij, het Netwerk Utrechtse Rouwbegeleiders en alting & partners uitvaartonderneming. Het café is geopend op de laatste zondagmiddag van elke even maand in 2012. Geopend op de laatste zondagmiddag van elke even maand in 2012 (26 februari, 29 april, 24 juni, 26 augustus, 28 oktober, 16 december) van 15.00 tot 17.00 uur in het Bartholomeus Gasthuis, aan de Lange Smeestraat 40 in Utrecht.
Op de foto v.l.n.r.: Petra Branderhorst (alting & partners), Rienk Wielenga (De Academie Het Nut Voorbij), Marcella van Gool (Netwerk Utrechtse Rouwbegeleiders), Renee Lommen (Humanitas) en Dineke Bergsteijn (Netwerk Utrechtse Rouwbegeleiders).
foto: Marije Brouwer
