In gesprek met de partners

Hiske Alting (1954)

Hiske vond na vele expedities haar roeping. Van jarenlang trainen in het onderwijs tot het verbouwen van een chateau in Frankrijk. Inmiddels is ze getrouwd met haar bedrijf Alting en Partners. Daarnaast is ze gek op haar twee kinderen, Jos en Luca.

Vraag: hoe ben je ertoe gekomen om dit beroep te kiezen?

Toen mijn vader 10 jaar geleden plotseling ziek werd en na een kort ziekbed stierf voelde ik mij door hem meegenomen naar de uiterste grens die er voor ons achterblijvers is. Zijn rust en nieuwsgierigheid naar de dood heeft hij op mij overgebracht. Ik ben een graver, figuurlijk dan, grote levensvragen houden mij bezig en ik begeleid graag mensen bij het maken van keuzes die er echt toe doen. Nadat ik als vrijwilliger in het hospice werkte, was de wereld van de uitvaartbegeleiding voor mij een logisch vervolg. Na 18 jaar werkzaam te zijn geweest als trainer in het onderwijs vond ik in dit werk de verdieping waar ik aan toe was.

Vraag: wanneer heb je het naar je eigen idee "goed" gedaan bij een uitvaart?

Nabestaanden geven uiteraard zelf vorm aan een uitvaart. Mijn taak is het om ze daarbij te helpen. Om goede ideeën te realiseren. En die goede ideeën zijn er, is mijn ervaring. Soms moet ik nabestaanden in deze dagen afremmen, zodat er ruimte ontstaat voor de belangrijke dingen. Soms moet ik er juist tempo in brengen en helpen om knopen door te hakken. Het is belangrijk dat de juiste wensen en gevoelens van iedereen tevoorschijn komen, om het allemaal te laten "kloppen" De uitvaart samen tot in detail voorbereiden doet mensen goed. De uitvaart moet niet iets zijn dat je "overkomt".

Het overlijden van een dierbare is één van de meest ingrijpende gebeurtenissen in het leven van een mens. En met name de zogenaamde rouwarbeid die daarop volgt wordt onderschat, omdat hij zo onzichtbaar is. De uitvaart vervult een nuttige functie in de verwerking, daarom mogen we niet lichtzinnig omgaan met de uitvaart.

Vraag: je geeft ook workshops over uitvaartwensen. Waarom?

Nadenken over je uitvaart is voor de mensen die intekenen voor deze workshop vaak een hele stap. Mensen willen graag hun individualiteit tot uitdrukking brengen. Of geïnformeerd worden over mogelijkheden. Ik heb deze workshop nu een aantal keren gegeven en doe dat met veel plezier. Het gaat er vaak geanimeerd aan toe. De insteek van de workshop is een ode aan hèt c.q. aan jouw leven. Zo beschouwd kan het inspirerend zijn om na te denken over je uitvaart. Je hoeft natuurlijk niet te wachten tot het einde nabij is. Door met elkaar over de uitvaart te praten, brengen deelnemers elkaar ook op ideeën.

Vraag: je voert ook gesprekken met mensen die in een terminale fase van hun leven zijn over hun eigen uitvaart. Is dat niet moeilijk?

Moeilijk, dat is niet het juiste woord. Het maakt me vooral stil. De moed van mensen om met open ogen naar het einde te durven kijken, dat is indrukwekkend. Er wordt vaak enorm nuchter en praktisch door de betrokkenen over gesproken. En dan kan het ineens stil vallen, tijdens zo'n gesprek. Het verdriet vraagt aandacht. Of het onbevattelijke. Ik las laatst: het einde is een geweven geheim. Dat vind ik een mooi beeld. Een geheim dat pas doordringbaar is als je tijd gekomen is.

 

Petra Branderhorst (1953)

Petra was al jong gefascineerd door de dood. Ze heeft een hang naar het ongrijpbare. Daarom houdt ze behalve van haar vak ook erg van werken met dromen en paddenstoelen zoeken. Voor poëzie, literatuur en muziek mag je haar altijd wakker maken.

Vraag: Wat heb jij gedaan voor je met een uitvaartonderneming begon?

Van alles. Ik ben op vrij late leeftijd weer gaan studeren, literatuurwetenschap. Daarna ben ik terecht gekomen in de fondsenwerving voor vrouwenorganisaties die bijzondere internationale projecten willen realiseren. Dat was mijn eerste ervaring als zelfstandig ondernemer. Het geldspel heb ik er goed leren spelen. Toch was dit op den duur niet meer boeiend. In mijn vrije tijd was ik liever bezig met zingevingvraagstukken. Toen mijn beste vriendin ongeneeslijk ziek werd en overleed, belandde ik in de wereld van sterven en rouw. Het beïnvloedde de keuzes die ik daarna maakte. Ik ging werken in een hospice en later bij een uitvaartonderneming. Aanwezig zijn bij iemand die is overleden, is een bijzondere ervaring. De stilte en het proces van loslaten van de fysieke aanwezigheid van de overledene, is een intens persoonlijk gebeuren, waarbij ik als uitvaartverzorger op de achtergrond professionele steun en stevigheid kan bieden.

Vraag: Doe je nog iets met je studie?

Ja, mijn liefde voor teksten, gedichten en muziek is alleen maar groter geworden. Ik heb ervaren dat je in moeilijke tijden, met name de fase van het rouwen nauwelijks iets anders kan verdragen dan poëzie of muziek. Het biedt emotionele steun die voldoende op afstand blijft. Een soort zelfhulp.

Jij coördineert ook de nazorg bij alting & partners. Kun je daar wat over vertellen?

Ik heb een aantal jaren als rouwbegeleider bij Humanitas gewerkt en ervaren, dat ieder mens op een unieke manier rouwt. Vergeleken met de drukke enerverende periode van de uitvaart is het rouwproces, dat daarna verdergaat, een eenzamer gebeuren. De wereld is voor jou veranderd, je bent je vaste ijkpunten kwijt. Voor je weer een verbinding kunt maken met de wereld buiten je moet je opnieuw houvast vinden in jezelf. Met onze nazorg willen we wat extra steun geven om wat in het rouwen naar bovenkomt, onder ogen te zien en een plaats te geven.

Is twee gesprekken die jullie bieden, daarvoor niet te weinig?

Ja en nee. De twee gesprekken zijn bedoeld, om samen met de cliënt stil te staan bij wat verdriet en rouw met je doen. Als er meer steun gewenst wordt kunnen we verder verwijzen. Het voordeel is dat de drempel om hulp te vragen dan niet meer zo hoog is.

 

Annemieke Zwanenburg (1958)

Annemieke heeft een veelzijdige carrière achter de rug. Van het opzetten en runnen van een keten natuurvoedingswinkels tot human resource management bij een bank. Annemieke houdt erg van klassieke muziek en zingt in een kamerkoor.

Als klein meisje had je een heimelijke wens. Vertel?

'Ik wilde in de begrafenisstoet meelopen. In een streng christelijk dorp, langs de hoofdstraat lagen mijn ouderlijk huis én mijn school. Iedere keer wanneer iemand overleed trok een lange begrafenisstoet voorbij. Het intrigeerde me. Mannen in lange zwarte jassen met hun gezicht op half zeven. In hun kielzog een stoet mannen en vrouwen in klederdracht. Vanuit mijn klaslokaal zag ik één donkere massa richting de begraafplaats bewegen. Ik vond het nogal wat.'

Wat vond je precies bijzonder aan die rouwstoet?

'Niet eens de dood zelf. Maar het gebeuren eromheen. We spraken thuis vrij over thema's als geboren worden en doodgaan. Maar in de kringen van ons vrijzinnige gezin liet iedereen zich cremeren. Ik wilde gewoon weten hoe een begrafenis in elkaar stak. De processen rondom een overlijden interesseren me. Wat moet er allemaal gebeuren? Toen mijn vader overleed, merkte hoe boeiend ik die vraag vind. De hele uitvaart regelden we min of meer zelf.'

In het kort, hoe verliep je pad naar het vak van uitvaartondernemer?

'Ik heb een hoop zakelijke avonturen achter de rug. Ooit had ik een natuurvoedingswinkel. Dat werd een keten van veertig winkels. Maar ik was ook personeelsadviseur bij een bank. In meerdere werkomgevingen voelde ik me helemaal op mijn plek. Tot het moment dat ik overspannen raakte. Daar zat ik dan ineens, peinzend op de bank. Het was tijd voor de belangrijke vraag: wat je wil ik nu écht? Dat was de eerste stap naar het vak van uitvaartondernemer. Enige tijd later startte ik mijn bedrijf de zwaan uitvaarten.'

Waar stond uitvaartonderneming de zwaan voor?

'Zorgvuldig en betrokken' was mijn credo. Dat beschrijft meteen wie ik ben en hoe ik het liefst werk. Ik geniet wanneer zaken tot in detail geregeld zijn. Alles moet kloppen. Dat kan in mijn ogen niet anders: je kunt een uitvaart tenslotte maar één keer doen. Wanneer je details zorgvuldig afhandelt ontstaat ruimte voor écht belangrijke zaken. En dat vereist betrokkenheid. De waarden van de zwaan nam ik één op één mee naar alting en partners.'

Die zorgvuldigheid waar je het over hebt, is dat je kracht?

'Ja. Het staat mijn hele carrière centraal. Maar nu komt het nog beter tot zijn recht. Wanneer iemand overlijdt ontstaat een soort crisissituatie. Met mijn zorgvuldigheid kan ik rust creëren. Soms moet je daarvoor de touwtjes stevig in handen nemen. Soms ook niet. Zolang je maar in de gaten houdt dat je alles in dienst doet van een familie.'

Wanneer is een uitvaart voor jou geslaagd?

'Er was een jong meisje overleden. Op de ochtend van de uitvaart kijkt haar moeder me getroffen aan en zegt: 'Annemieke, wat ik nu ga zeggen klinkt misschien raar. Maar ik verheug me op vandaag.' Dat gaf me een brok in mijn keel. Want ik begrijp wat ze bedoelde. Je hebt hard aan iets gewerkt en dat wil je nu graag uitvoeren. Het kan niet anders. Hoe graag je dat ook zou willen. Wanneer dat gevoel van rust ontstaat, ben ik intens tevreden. De uitvaart is nu van hen geworden, alles klopt, de familie is er klaar voor. Meer kan je niet doen.'

 

Nel van Ratingen (1953)